Messinia

Ik werd verliefd vanaf de eerste keer dat ik er kwam aanrijden. Dit is niet de reisgidsversie van Messinia — dit is de versie die ik na dertig jaar reizen door Griekenland aan vrienden vertel.

​

💙 Messinia werd mijn thuis

Messinia ligt helemaal in het zuidwesten van de Peloponnesos. En misschien is een van de redenen waarom ik er zo van houd wel dat het bewust geen Santorini is. Geen rijen busjes die om vijf uur allemaal naar hetzelfde punt rijden voor dezelfde zonsondergang.

Hier liggen 's morgens de vissersbootjes nog in de haven van Pylos, staan de heuvels vol olijfbomen en verandert de zee van kleur als de wind draait.

Ik reed voor het eerst Messinia binnen via de kustweg vanuit Kalamata, met de zee aan de ene kant en de olijfgaarden aan de andere. En eigenlijk was ik verliefd voordat ik was uitgestapt.

Na dertig jaar reizen organiseren naar Griekenland heb ik ontzettend veel van het land gezien. Maar Messinia is de plek waar ik ben blijven hangen. Inmiddels heb ik zelf een plek in Pylos en hoe vaker ik hier ben, hoe meer ik ontdek.

En dat is misschien wel het bijzondere: Messinia is nog het authentieke Griekenland, maar dat betekent absoluut niet dat er weinig te zien is. Integendeel.

​

Vanaf mijn balkon in Pylos

De haven, de vissersbootjes, de enorme baai en het eiland Sfaktiria dat als een natuurlijke golfbreker voor de kust ligt.

Dit is het Messinia dat ik mensen wil laten ontdekken. Niet alleen de ansichtkaart, maar vooral het leven erachter.

​​​

• 146.080 inwoners in Messinia – volkstelling 2021

• Kalamata hoofdstad en grootste stad – 58.816 inwoners in de stad in 2021

• 2.991 km² oppervlakte van Messinia

• 2 kusten, de Ionische Zee in het westen en de Golf van Messinia in het zuiden​

​

🌊 Zee, landschap & klimaat

Waarom één week hier eigenlijk nooit genoeg is

Messinia heeft een heerlijk mediterraan klimaat – en juist buiten de hoogzomer merk je hoe fijn dat is.

Augustus hoeft hier wat mij betreft helemaal niet de mooiste maand te zijn.

In het voorjaar is het landschap nog prachtig groen. In mei zijn er al dagen waarop u heerlijk aan zee kunt zitten en in oktober wordt er nog volop gezwommen. En ondertussen is het overal een stuk rustiger.

De kust is bovendien iedere keer anders.

Voidokilia is natuurlijk de beroemde: bijna perfect gevormd als een hoefijzer. Maar vlak daarnaast ligt het lange Divari en verderop vindt u Elea, Mikri Mantinia, Foneas en tientallen kleinere stranden en baaien.

Sommige staan in iedere reisgids. Andere ontdek je omdat iemand die hier woont zegt: rij daar eens naar beneden.

En eerlijk gezegd zijn dat vaak mijn favoriete plekken.

​

• ca. 15,7 °C gemiddelde jaartemperatuur

• ca. 25,4 °C gemiddelde temperatuur in augustus

• rond 25 °C zeewatertemperatuur in augustus

• 3.500+zonuren per jaar​

​

🏺 Meer dan 3.000 jaar geschiedenis

En u vindt die geschiedenis werkelijk overal

Dit is iets waarvan ik denk dat veel mensen het niet weten.

Messinia is niet alleen zee, olijfbomen, lekker eten en Costa Navarino. Wie van archeologie en geschiedenis houdt, kan hier dagenlang op pad.

Bij Ano Englianos, hoog boven de omgeving van Chora, ligt het Paleis van Nestor, een van de belangrijkste Myceense paleiscomplexen van Griekenland.

Hier werden honderden kleitabletten met Lineair B gevonden, de oudste ontcijferde vorm van het Grieks. De tabletten vertellen over het bestuur en het dagelijkse leven in het Myceense koninkrijk, meer dan 3.000 jaar geleden.

En ook toen speelde olijfolie hier al een belangrijke rol. Dat vind ik zelf zo'n mooi detail: duizenden jaren later rijdt u nog steeds door een landschap dat voor een groot deel door olijfbomen wordt bepaald.

Maar Nestor is nog maar het begin.

Verspreid door Messinia liggen Myceense en andere archeologische vindplaatsen zoals Peristeria, Nichoria, Malthi, Koukounara, Akovitika en Ancient Thouria.

Peristeria was bijvoorbeeld in de vroege Myceense periode een belangrijk en welvarend centrum, met indrukwekkende monumentale tholosgraven.

En dan is er nog Oud-Messene.

​

🏛️ Oud-Messene – waarom is het hier niet veel drukker?

Dat vraag ik me iedere keer af.

Ancient Messene is een van de indrukwekkendste antieke steden van Griekenland. Een complete stad met een theater, agora, heiligdommen, enorme verdedigingsmuren en een prachtig stadion waar u gewoon tussendoor kunt lopen.

En toch heeft het niet de drukte van Delphi of Olympia.

Misschien is het juist daarom zo bijzonder.

Hier heeft u nog de tijd om te kijken. Om rond te lopen. Om u voor te stellen hoe deze stad er duizenden jaren geleden uit moet hebben gezien.

Dit is een van die plekken in Messinia waar mensen vanzelf wat stiller worden.

​

🏰 Waar Venetië nog ademt, Methoni, Koroni & Navarino

En dan komen we bij een stukje geschiedenis waar ik zelf waarschijnlijk veel te lang over kan vertellen: de Venetianen op de Peloponnesos.

Mijn achtergrond in Italië en mijn werk als officieel gids hebben mijn interesse hiervoor alleen maar groter gemaakt. Ik blijf erover lezen en iedere keer ontdek ik weer iets nieuws.

Vooral Methoni en Koroni vind ik fascinerend.

In 1209, met het Verdrag van Sapienza, werden de Venetiaanse rechten over Methoni en Koroni bevestigd. Hun ligging was zo belangrijk voor de zeeroutes van Venetië naar het oosten dat de twee vestingen bekendstonden als de “oculi capitales” – de belangrijkste ogen van Venetië in het Oosten.

Hier kwamen handelsschepen voorbij, maar ook pelgrims op weg naar het Heilige Land.

En vandaag kunt u er nog steeds doorheen lopen.

In Methoni loopt de enorme vesting bijna letterlijk de zee in. Aan het einde staat het achthoekige Bourtzi, op een klein rotseiland en met het kasteel verbonden door een smalle stenen brug.

Koroni is weer heel anders. De vesting ligt hoog boven zee en binnen de muren wordt nog steeds gewoond.

En rond Pylos vindt u Paleokastro – Old Navarino – en het latere Niokastro, het Nieuwe Kasteel van Navarino.

Myceners, oude Grieken, Romeinen, Byzantijnen, Franken, Venetianen en Ottomanen: allemaal hebben ze hier hun sporen achtergelaten.

Soms zelfs in dezelfde muur.

Ik neem gasten het liefst mee naar Methoni tegen het einde van de middag, als het rustiger wordt en de muren nog warm zijn van de zon.

​

• 1209 Verdrag van Sapienza – Venetiaanse rechten over Methoni en Koroni

• 1500 Ottomaanse verovering

• 1685/1686–1715 tweede Venetiaanse periode

​

⚓ Pylos & de Slag bij Navarino

Een prachtige baai met een ongelooflijk verhaal

Pylos is voor mij natuurlijk persoonlijk geworden. Ik woon er een deel van het jaar en kijk uit over de baai.

Maar die prachtige baai is ook het decor geweest van een van de belangrijkste gebeurtenissen uit de moderne Griekse geschiedenis.

Op 20 oktober 1827 vond hier de Slag bij Navarino plaats.

Een geallieerde vloot van Groot-Brittannië, Frankrijk en Rusland kwam tegenover de Ottomaans-Egyptische vloot te liggen tijdens de Griekse onafhankelijkheidsstrijd.

De Ottomaans-Egyptische vloot werd vernietigend verslagen. De slag werd een belangrijk keerpunt in de internationale ontwikkelingen die uiteindelijk leidden tot een onafhankelijke Griekse staat.

Navarino wordt bovendien beschouwd als de laatste grote zeeslag die volledig met zeilschepen werd uitgevochten.

En als u dat verhaal kent, kijkt u ineens heel anders naar die rustige baai.

Als ik vanuit Pylos over het water kijk, kijk ik niet alleen naar zee. Ik kijk naar een plek waar geschiedenis is geschreven.

🫒 Het land van de olijf

Olijfolie is hier geen souvenir

U kunt bijna nergens door Messinia rijden zonder olijfbomen te zien. Soms kilometers achter elkaar, van de weg tot ver over de heuvels.

Olijfolie hoort hier niet alleen bij de keuken. Het hoort bij het leven.

Families hebben hun eigen bomen, in de winter wordt er geoogst en overal in de streek vindt u olijfpersen en producenten.

Messinia produceert in een gemiddeld jaar ongeveer 50.000 tot 55.000 ton olijfolie. Een zeer groot deel daarvan is extra vierge. De kleine Koroneiki-olijf speelt daarbij een hoofdrol en staat bekend om de kwaliteit van de olie die eruit wordt gemaakt.

En olijfolie is hier dus bepaald niet iets nieuws. Al in het Myceense Paleis van Nestor speelde olijfolie meer dan 3.000 jaar geleden een belangrijke rol.

Dat vind ik prachtig: het landschap verandert, mensen veranderen, maar sommige dingen horen blijkbaar al duizenden jaren bij Messinia.

En natuurlijk moet u de olie proeven.

Niet alleen in een mooie fles in een winkel, maar bij een producent. Ruiken, proeven, horen wanneer er geoogst wordt en ontdekken waarom de ene olie totaal anders smaakt dan de andere.

​

• 50.000–55.000 ton gemiddelde jaarlijkse olijfolieproductie

• ca. 95% van de geproduceerde olijfolie is extra vierge

• Koroneiki de kleine olijf die het karakter van veel Messiniaanse olijfolie bepaalt

​

🍷 Wijn uit Messinia

Misschien wel een van de best bewaarde geheimen

Na dertig jaar reizen door Griekenland en heel veel wijnreizen dacht ik wel ongeveer te weten wat een wijngebied interessant maakt.

Messinia heeft me toch verrast.

De streek heeft sinds 1989 een eigen beschermde geografische aanduiding: PGI Messinia. De wijngaarden voor deze aanduiding liggen op hoogtes vanaf 50 meter.

En er gebeurt hier veel meer dan de meeste mensen denken.

Lokale en Griekse druiven zoals Fileri, Assyrtiko en Roditis staan naast internationale rassen als Chardonnay, Sauvignon Blanc, Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc en Merlot.

Naast PGI Messinia kent de regio bovendien onder andere PGI Pylia en PGI Trifilia, eveneens sinds 1989.

Er worden mooie droge witte en rode wijnen gemaakt en er zijn wijnmakers die met enorm veel enthousiasme bezig zijn hun streek verder op de kaart te zetten.

En daar word ik natuurlijk blij van.

Ik neem gasten veel liever mee naar een wijnmaker die zelf tussen zijn vaten staat en begint te vertellen dan naar een anonieme proeverij die iedere dag drie bussen afwerkt.

​

• Sinds 1989 PGI Messinia

• Wit: Fileri · Assyrtiko · Roditis · Chardonnay · Sauvignon Blanc

• Rood: Cabernet Sauvignon · Cabernet Franc · Merlot

​

☀️ Messinia, 365 dagen per jaar

Twee weken in augustus is hier eigenlijk zonde

Dit is misschien wel een van de dingen die ik het liefst over Messinia wil vertellen.

U hoeft hier niet alleen in juli of augustus naartoe.

Het voorjaar wanneer alles groen staat. Mei, wanneer het al heerlijk aan zee kan zijn. September en oktober, wanneer het water nog warm is maar de grootste zomerdrukte voorbij. November en de winter, wanneer de olijven worden geoogst.

En dan zijn er die zonnige winterdagen waarop de terrassen in Pylos gewoon weer vollopen.

De kastelen verdwijnen in januari niet. Het Paleis van Nestor is er nog. Oud-Messene misschien zelfs prettiger zonder 35 graden. De wijnmakers maken nog steeds wijn en in de tavernes zitten weer vooral de mensen die hier wonen.

Messinia houdt niet op wanneer het toeristenseizoen voorbij is.

Er wordt hier gewoon geleefd.

En misschien is dát wel precies wat ik bedoel wanneer ik het heb over het echte Griekenland.

​

💙 Dit is mijn Messinia

De zee. De olijfgaarden. De wijn en het eten. Het Paleis van Nestor en Oud-Messene. Methoni en Koroni. De Venetianen. Pylos en de Slag bij Navarino. Een koffie op het plein en een weggetje waarvan u eigenlijk niet weet waar het eindigt.

Het bijzondere is voor mij niet één van die dingen.

Het is dat het hier allemaal bij elkaar komt.

Na dertig jaar reizen door Griekenland ben ik nog steeds nieuwsgierig naar wat er achter de volgende bocht ligt.

Maar Messinia is de plek waar ik uiteindelijk zelf ben blijven hangen.

En dit is het Messinia dat ik u heel graag wil laten ontdekken. 🇬🇷💙

​

Karlien A Liewes

​​