Wijn uit Messinia, waarom kent niemand dit? (nl)

Messinia – mijn ontdekking van een nog verrassend onbekend wijngebied 🍷🇬🇷

Vorig najaar, ondertussen alweer bijna een jaar geleden, ben ik me serieuzer gaan verdiepen in de wijnen van Messinia. Niet omdat ik de streek niet kende — dat doe ik juist heel goed. De zee, de eindeloze olijfgaarden, de kleine dorpen, Methoni en Koroni, de keuken, en vooral Pylos en Pylia, een gebied dat mij al jaren enorm aanspreekt. Maar wijn? Daarover hoor je internationaal verrassend weinig. En precies dát maakte mij nieuwsgierig.

Pylos, authentiek met een tikje mondaniteit

Pylos heeft een heel bijzondere sfeer. Rustig en authentiek Grieks, maar met net dat kleine tikje mondaniteit dat ik zo leuk vind. Onder de enorme platanen op het centrale plein wordt 's morgens uitgebreid koffie gedronken. Beneden liggen de vissersbootjes in de haven, maar in de prachtige baai van Navarino zie je inmiddels ook zeiljachten. Er zijn leuke restaurants en terrassen, en het publiek wordt langzaam wat internationaler.

Zodra je Pylos uitrijdt, zit je alweer tussen de olijfgaarden en de kleine dorpen. Met Gialova, het Paleis van Nestor, Methoni, Koroni, de baai van Navarino, stranden, landbouw en gastronomie ligt hier op een relatief klein oppervlak ontzettend veel bij elkaar.

En ergens tussen al die olijfbomen staan dus ook wijngaarden. Dat wilde ik beter leren kennen.

Wijn in het land van Nestor

Wijnbouw is hier bepaald geen recente ontwikkeling. Niet ver van het huidige Pylos ligt het Paleis van Nestor, een van de belangrijkste Myceense paleiscomplexen van Griekenland. Wijn, olijfolie en landbouw waren in deze streek al duizenden jaren geleden belangrijk.

Ook later bleven wijnbouw en handel onderdeel van het gebied. De baai van Navarino maakte vervoer over zee mogelijk, en onder andere rond Gialova waren wijn en krenten ooit belangrijke landbouwproducten.

Eigenlijk is dat best bijzonder. Tegenwoordig kent bijna iedereen Messinia van de olijfolie en de Kalamata-olijf, terwijl de wijnstok hier een even lange geschiedenis heeft.

Drie wijngebieden, maar geen PDO

Toen ik me erin begon te verdiepen, ontdekte ik dat Messinia geen eigen PDO/ΠΟΠ voor wijn heeft. Wel zijn er drie beschermde geografische aanduidingen: PGI Pylia, PGI Trifilia en PGI Messinia. En die moeten we niet door elkaar halen.

PGI Pylia

Pylia is voor mij natuurlijk extra interessant, vanwege Pylos en de omgeving. PGI Pylia geldt uitsluitend voor droge witte wijn. De toegestane druiven zijn Roditis, Assyrtiko, Chardonnay en Ugni Blanc.

Vooral Roditis vind ik hier interessant, vanwege zijn lange Griekse geschiedenis. Assyrtiko is eveneens Grieks, maar historisch afkomstig uit een ander deel van Griekenland.

En belangrijk: Fileri behoort niet tot de toegestane druiven van PGI Pylia. Dat onderscheid wil ik graag goed houden.

PGI Trifilia

Verder naar het noordwesten, rond onder andere Gargaliani, Filiatra en Kyparissia, ligt PGI Trifilia. Dit is een veel belangrijker gebied voor de huidige wijnproductie van Messinia, en hier is het druivenpalet ook veel groter.

Hier komen we onder andere Fileri en Roditis tegen, maar ook Agiorgitiko en verschillende internationale druiven zoals Cabernet Sauvignon, Merlot, Syrah, Chardonnay en Tempranillo. Vooral Cabernet Sauvignon heeft zich hier opvallend goed ontwikkeld.

PGI Messinia

Daarnaast bestaat de bredere PGI Messinia, waar opnieuw verschillende Griekse en internationale druiven zijn toegestaan. Daaronder Fileri, Roditis en Assyrtiko, maar ook veel minder bekende rassen en internationale variëteiten.

Messinia blijkt dus veel gevarieerder te zijn dan ik aanvankelijk dacht.

En toen ontdekte ik Fileri

Van alle druiven die ik tijdens mijn zoektocht tegenkwam, is Fileri – Φιλέρι – mij persoonlijk misschien wel het meest bijgebleven. Allereerst heel simpel: ik vind hem heerlijk💙

Fileri heeft een roze tot roodachtige schil, maar wordt voornamelijk gebruikt voor witte wijn. Hij hoort bij de bredere druivenfamilie waartoe ook Moschofilero behoort.

Qua smaak spreekt hij mij juist aan omdat hij niet overdreven is. Een mooie Fileri is fris en elegant, met citrus, wit fruit en florale aroma's. Geen zware witte wijn, geen aromabom, maar een wijn die heerlijk makkelijk wegdrinkt. En hij past geweldig bij de keuken hier: salades, groenten, lichte kazen en kip, maar natuurlijk ook vis en zeevruchten voor wie daarvan houdt.

Fileri kom je in Messinia vooral tegen wanneer je richting Trifilia rijdt. Rond Gargaliani, Pyrgos en andere delen van noordwestelijk Messinia zijn verschillende producenten ermee bezig. Er worden inmiddels ook verschillende 100%-Fileri-wijnen gemaakt. Patsouros maakt bijvoorbeeld RIGEL van 100% Fileri, Nestor heeft een 100% Fileri PGI Trifilia, en ook Psaroulis en Tagalakis werken met de druif.

Roditis

Roditis – Ροδίτης – is een andere druif die belangrijk is voor het traditionele wijnverhaal. Hij komt in verschillende delen van Griekenland voor en is dus niet exclusief Messinisch, maar heeft ook hier een lange geschiedenis.

Roditis had vroeger niet altijd een geweldige reputatie, omdat er veel eenvoudige wijn van werd gemaakt. Bij lagere opbrengsten en zorgvuldige vinificatie kan hij echter heel aantrekkelijke witte wijnen geven: fris, citrus, appel, kruiden, en soms een licht minerale toets.

Voor Pylia is Roditis bovendien extra interessant, omdat hij daadwerkelijk onderdeel is van de officiële PGI Pylia.

Nog veel onbekendere Griekse druiven

Messinia wordt pas echt leuk wanneer je verder gaat zoeken. Er komen ook oude blauwe Griekse druiven voor, zoals Fokiano en Mandilaria. Fokiano kennen we tegenwoordig sterker van delen van de Egeïsche wereld, maar komt eveneens in Messinia voor. Mandilaria is een krachtige blauwe druif met veel kleur en tannine, en wordt vaak in blends gebruikt.

Daarnaast worden in Messinia traditionele rassen genoemd als Mavroudi en Black Corinth. En er wordt zelfs onderzoek gedaan naar Platana, een zeer zeldzame lokale druif die in kleine hoeveelheden rond Alagonia voorkomt.

Dat zijn voor mij juist leuke ontdekkingen. Niet omdat iedere onbekende druif automatisch geweldige wijn oplevert, maar omdat ze iets vertellen over de oude wijncultuur van het gebied.

Daarnaast worden tegenwoordig natuurlijk ook andere Griekse rassen in Messinia aangeplant, waaronder Assyrtiko, Malagousia, Moschofilero en Agiorgitiko.

De moderne kant van Messinia

Vanaf ongeveer de jaren tachtig veranderde de wijnbouw behoorlijk. Er werden internationale druiven aangeplant, zoals Cabernet Sauvignon, Chardonnay, Merlot, Cabernet Franc, Grenache en Tempranillo. Vooral Cabernet Sauvignon bleek in Trifilia bijzonder goed te presteren.

Er worden inmiddels serieuze rode wijnen gemaakt die ook kunnen ouderen. Dat hoort inmiddels gewoon bij de moderne wijnbouwgeschiedenis van Messinia, en maakt het gebied juist gevarieerd. Tijdens één wijnreis kun je dus een onbekende lokale Fileri ontdekken, en vervolgens een krachtige Cabernet Sauvignon uit Trifilia proeven. Dat vind ik eigenlijk heel leuk.

Maar Pylia blijft mij trekken

Mijn zoektocht naar wijn brengt me dus verder Messinia in, maar Pylia blijft voor mij een heel bijzonder gebied. Juist door het totaalplaatje. Pylos en de baai van Navarino, Gialova, het Paleis van Nestor, Methoni, Koroni, de olijfgaarden, kleine dorpen, stranden en de lokale keuken liggen allemaal dicht bij elkaar.

Wijn hoeft hier wat mij betreft ook helemaal geen groots spektakel te worden. Een lokale wijn proeven, een wijngaard bezoeken, uitgebreid lunchen, het Paleis van Nestor bekijken en via Gialova of Methoni terugrijden. Tijd hebben om ergens te blijven zitten wanneer het gezellig wordt. Dat past bij deze streek.

En daar komt iets bij wat ik misschien nog belangrijker vind: de Griekse gastvrijheid, de filoxenia. Je gaat ergens zitten en er verschijnt iets op tafel. Dan nog iets. Er gaat een fles open, iemand anders schuift erbij, en ineens ben je twee uur verder. Dat is voor mij een wezenlijk onderdeel van reizen door Griekenland, en zeker ook van een wijnreis.

Messinia is volop in ontwikkeling

De streek heeft namelijk al een prachtig eigen karakter. Pylos blijft die vertrouwde plek met de platanen, de haven en net genoeg terrasjes om nooit stil te staan.

Afgelopen herfst begon ik met één simpele vraag aan mijn verdieping in de wijn van Messinia: wat wordt hier eigenlijk gemaakt? Bijna een jaar later is de wijnreis Messinia realiteit. 🍷🇬🇷

Wijnproducenten van Messinia

Onderstaand overzicht toont de achttien producenten die zijn aangesloten bij het initiatief Messinia Terroirs 2026. De classificatie (PGI) hoort bij de individuele wijn, niet automatisch bij het wijnhuis — een producent in Trifilia kan bijvoorbeeld ook een wijn onder PGI Messinia of PGI Peloponnese uitbrengen. Waar het actuele assortiment niet voldoende betrouwbaar publiek gedocumenteerd is, staat dat hieronder ook zo vermeld.

Producent	Locatie	Bevestigde druiven / wijnen
Andania Valley Wines	Andania, noordelijk Messinia	Kleine producent; actueel assortiment nog niet voldoende betrouwbaar gedocumenteerd.Vóór publicatie navragen bij de producent
Astir X Winery	6e km Kalamata–Messini, 24100 Kalamata	O.a. Assyrtiko, Malagousia, Chardonnay, Sauvignon Blanc, Merlot en andere Griekse/internationale rassen (ca. 80 ha wijngaarden).Assyrtiko Selection zou PGI Peloponnese zijn — nog bevestigen op etiket/bij producent
Biovin – Tsavolakis Wines	Kalamata/Messini, 24100	Roditis, Malagousia, Agiorgitiko, plus Chardonnay, Sauvignon Blanc, Cabernet Sauvignon, Merlot; daarnaast Moschofilero.
Domaine Dereskos	Agrilia/Floka, gemeente Gargaliani (opgericht 1994)	Roditis, Assyrtiko, Agiorgitiko, plus Cabernet Sauvignon, Merlot, Grenache Rouge, Chardonnay en Sauvignon Blanc.
Estate Gotsis	Diodia, Messinia (24015)	Wijnhuis in Diodia op ca. 250 m hoogte.Druivenportfolio niet invullen zonder betrouwbare primaire bevestiging
Evritos Wines	Zevgolatio, Meligalas 24002	Roditis 100% voor wit; Syrah–Merlot voor rood (eigen site noemt ook Moschofilero en Agiorgitiko — nog navragen). Let op: Merlot "uit Pylia" betekent niet automatisch PGI Pylia — die PGI is uitsluitend wit.
Georgios P. Tsamis	Messinia	Actuele wijnlijst onvoldoende betrouwbaar publiek gedocumenteerd.
Kotyle / Navarino Vineyards	Costa Navarino, Messinia	1827 White: Chardonnay + Roditis (70/30); 1827 Cabernet Sauvignon; 1827 Rosé (Syrah); Kotyle Chardonnay en Kotyle Cabernet Sauvignon.
Lacules Estate	Koroni, 24004	Grenache, Merlot, Syrah, Cabernet Sauvignon en Avgoustiatis. Geografisch interessant voor het Pylia-verhaal, daadwerkelijk bij Koroni gevestigd.
Nestor Winery	Pyrgos Trifylias, 24400	Fileri, Roditis, Fokiano, Mandilaria, Moschofilero; daarnaast Cabernet Sauvignon, Chardonnay, Grenache, Cabernet Franc, Merlot en Tempranillo. Witte Fileri is 100% Fileri, PGI Trifilia.
Oenopigi Winery	Messinia	Actueel assortiment niet voldoende betrouwbaar openbaar gedocumenteerd.
Panagiotopoulos Family Estate Wines	Trifilia, Messinia (wijngaard sinds 1982, eigen wijnhuis sinds 2005)	O.a. Assyrtiko 100% — PGI Messinia, en verschillende hoogwaardige rode wijnen.
Patsouros Winery & Vineyards	Gargaliani/Pyrgos, Trifilia	Vooral interessant vanwege Fileri, waaronder 100% Fileri RIGEL.Geregistreerd adres wisselt per bron (Gargaliani-Pyrgos vs. Chora Trifylias) — vóór publicatie navragen
Stasinopoulos Winery	Filiatra, Trifilia	Regionale productie; actuele druiven en classificaties nog niet voldoende primair bevestigd.
Tagalakis Winery	Metamorfosi, Messinia	Familiebedrijf (sinds 2001, volgens eigen opgave). Fileri wordt gemaakt van druiven uit de omgeving van Metamorfosi, waar het wijnhuis ook gevestigd is.
Psaroulis Wines	Vasilada, Messinia	Fileri, Assyrtiko, Malagousia en andere Griekse/internationale druiven.
Oinos Pavlopoulou	Messinia	Kleine producent; actuele wijnlijst niet voldoende betrouwbaar publiek bevestigd.
Psarraios	Messinia	Kleine producent; actuele wijnlijst niet voldoende betrouwbaar publiek bevestigd.

#gewoondeallerleukstewijnreizen #thereisnobluelikegreekblue #authenticgreece #wijnreizen #wijnreisgriekenland #navarinolifestyle

• 

• 

• 

• 

• 

•